Przedszkole Miejskie nr 4 i Żłobek

w Braniewie

Get Adobe Flash player

      

 

ZESTAW MATERIAŁÓW DO UTRWALANIA GŁOSKI Ż

 

            W trakcie realizacji głoski {ż, rz} układ warg i języka jest taki sam, jak dla głoski „sz”. Różnica polega na tym, iż przy wymawianiu tej głoski, drgają wiązadła głosowe. Dziecko może przyłożyć rękę do szyi, aby poczuć wibracje - odgłos np.: wiertarki, dźwięku samolotu czy startu samochodu: żżżżżżż.

  • Utrwalamy realizację głoski „ż” w izolacji do czasu, aż dziecko w miarę swobodnie będzie realizowało tę głoskę w izolacji.
  • Utrwalanie głoski „ż” z samogłoskami:

            Polecamy dziecku powtórzyć logotomy

           ża, ża, ża

           żo, żo, żo

            że, że, że

            żu, żu, żu

            ży, ży, ży

           aża, ażo, aże, ażu, aży

            oża, ożo, oże, ożu, oży

           eża, eżo, eże, eżu, eży

            uża, użo, uże, użu, uży

           yża, yżo, yże, yżu, yży

  • Zabawa słuchowa. Wypowiadamy różne sylaby, dziecko reaguje klaskaniem, lub tupnięciem na sylaby z głoską „ż”.
  • Utrwalanie głoski „ż” w wyrazach:

Można wykorzystać maskotkę – żaby. To jest żabka „ŻA”, która nauczy Cię dzisiaj ładnie mówić słowa z głoską „ż”.

Powtórz:

- w nagłosie wyrazów: żaba, żagiel, żaglówka, żarówka, żałować, żołędzie, rzodkiewka, żółty, żółw, żyto, żyletka, żyrafa, żyrandol, żal, rzadki, żakiet, żarłok, żona, żołądek, rzut, żółtko, rzepa, żebro,żeglować, rzeka, żeton, rzepa, żelatyna, rzemyk, żubr, żuk, rzut, żupan, żyła, żądło, rzęsa, żyto, życie, żywopłot, żmija, żbik, żniwa, żwir

- w śródgłosie wyrazów: bakłażan, bażant, bagażówka, Błażej, Bożena, burza, dążyć, drążek, drużyna, filiżanka, plaża, jarzyny, orzechy, korzeń, kożuch, nożyk, róża, duży, wieża, talerzyk, dyżurny, grzyby, grzywa, żużel, marzenie, warzywa, jarzębina, porządek, kałuża, brzuch, brzeg, grzech, grzywa, wrzesień, jarzębina, jeżyny, Jerzy, Katarzyna, kałuża, kożuch, korzeń, koleżanka, leżak, łóżeczko, łyżeczka, Marzena, morze, marzyć, mierzyć, nożyk, orzeł, orzech, pożar, porzeczki, piżama, wierzyć, grzebień, brzoza, Grzegorz, grzejnik, grzyb, grzywka, łyżwy, wrzos, wrzątek, wrzawa, wierzba.

Ćwiczenia utrwalamy codziennie, starając łączyć je z zabawą np. za każdy poprawnie wypowiedziany wyraz buduję z klocków- za każdym razem dokładając jeden klocek, rzucam piłką z mamą, czy rodzeństwem, rysuję, stempluję znaczki.

 

  • Utrwalanie głoski „ż” w wyrażeniach:

żółta żaglówka

szeroka rzeka

żółta róża

duży żuk

korzenie wierzby

różne warzywa

różowy szalik

szary kożuch

koszyk żołędzi

dojrzałe żyto

burzliwe morze

różowy abażur

obrażona koleżanka

potężny grzmot

olbrzymi grzyb

brzeg rzeki

nowi żołnierze

dobra rzeżucha

wybitni żeglarze

pożar wieży

dojrzałe jeżyny

  • Utrwalanie głoski „ż” zdaniach:

            Na talerzu leżą rzodkiewki.

            Pod drzewem leżą żołędzie.

            Katarzyna pobiła talerzyk.

            Rzeka płynie do morza.

            Chmurzy się i grzmi.

            Żaba wpadła w kałużę.

            Wiatr uderzył w żagle.

            To był brzydki żart.

            Marzenkę boli brzuch.

            Na polu dojrzewa żyto.

            Żaglówka ma żółty żagiel.

            Błażej marzy o łyżwach.

            Orzeł krąży nad rzeką.

            Andrzej kupił oranżadę i obwarzanki.

            Pod drzewem leżą dojrzałe orzechy.

            Na ławie położono talerze, noże i filiżanki.

            Żaba po dużej burzy wpadła do kałuży.

            Podróżne bagaże ułożono w garażu.

  • Wierszyki z głoską „ż”

„Podróże żółwia żeglarza”

Żółw – podróżnik żywo wierzy

Że żaglówką świat przemierzy.

Różne plaże, rzeki mija.

Duże morza żółw podbija.

Żywa jednak to opinia,

Że podróżnik wyolbrzymia.

I te żółwie”morza duże”

To nie morza, a kałuże.

“Żuk do żuka”

Rzecze żuk do żuka:
“Czego pan tu szuka? – może pożywienia:
rzepy, żołędzi, rzodkiewek,
a może jarzębiny czerwonej?”
“Nie, ja szukam narzeczonej”.

“Żyrafa”

Żyrafa tym głównie żyje,
że w górę wyciąga szyję.
A ja zazdroszczę żyrafie,
ja nie potrafię.

„Jerzy”

Pod pierzyną Jerzy leży.
Że jest chory nikt nie wierzy.
Żali się na bóle głowy,
że żołądek też niezdrowy.
Jeszcze rano był jak rzepka
(co jest od zdrowia krzepka).
Potem Jurka brudna rączka
niosła w buzię gruszkę, pączka.
Mama chłopca już żałuje,
lecz pan doktor igłą kłuje.
– Mój Jerzyku nigdy więcej
nie jedz, gdy masz brudne ręce.

  • ZAGADKI DO UTRWALANIA PRAWIDŁOWEJ REALIZACJI GŁOSKI „Ż”
    Nagłos (początek) wyrazu.

Te z krzaków

Lubią psi ogon.

W ubraniach –

Zapinać mogą. (rzepy)

Mały krasnoludku,

Wyrosłeś w ogródku.

Jesteś smakołyczek,

Choć szczypiesz w języczek! (rzodkiewka)

Co to za panienka?

Zielona sukienka,

Bielutki żabocik,

Wytrzeszczone oczy.

Gdy się do niej zbliżysz,

Wnet do wody wskoczy. (żaba)

Przedmiot potrzebny,

chociaż nieduży –

do prasowania bielizny służy. (żelazko)

Choć posiada pancerz,

Wcale nie wojuje.

Choć ma cztery nogi,

Wolno spaceruje. (żółw)

Na żółtej skórze

Cętki brązowe.

A długa szyja

Unosi głowę. (żyrafa)

Śródgłos (środek) wyrazu .

Nadciągnęły ciężkie chmury,

Zasłoniły słońce złote.

Wiatr się zerwał,

porwał liście,

Słychać już, co będzie potem. (burza, grzmot)

Ma blisko ziemi mocny pień,

I daje wszystkim miły cień. (drzewo)

Nie rządzi – choć zawsze w koronie.

Jesienią – w złotej,

Zimą w białej,

Wiosną i latem – w zielonej. (drzewo)

Do mleka – kubeczek,

Do herbaty – szklanka.

Do kawy najlepsza Mała................... (filiżanka)

Chociaż mam zęby Niczego nie jadam.

Tylko splątane włosy układam. (grzebień)

Ma on nóżkę, nie ma buta,

Ma kapelusz, nie ma głowy.

Czasem gorzki i trujący,

Czasem smaczny jest o zdrowy. (grzyb)

Wiemy doskonale,

Co to za korale.

Lecą do nich wróble, szpaki,

Na obiad nie byle jaki. (jarzębina)

Gdy w górę popatrzysz,

Zobaczysz go w dali.

Raz wygląda jak bułeczka,

A raz jak rogalik! (księżyc)

Jaka to para umie w zgodzie Tańczyć i skakać tylko po lodzie?

A kiedy z ziemi znika lód, Nie zrobi kroku w tył, ani w przód? (łyżwy)

Połączone ze sobą Dwa stalowe noże.

Bez nich żaden krawiec Obyć się nie może. (nożyczki).

W twardej skorupce mieszka.

Gdy ją rozbijesz – znajdziesz ..................... (orzeszka)

Jest królową kwiatów w ogrodzie,

W czerwonej koronie chodzi.

W czerwonej jest sukience,

Gdy zrywasz, kłuje ręce. (róża)

Nie smakują mu cukierki,

Nie smakują lody.

Za to z apetytem wielkim

Zbiera kurz z podłogi. (odkurzacz)

Owoc drzewa liściastego,

przysmak rodu wiewiórczego. (orzech)

                                                                       Przyjemnych ćwiczeń!

ZESTAW MATERIAŁÓW DO UTRWALANIA GŁOSKI „SZ”

 

         Głoska „sz” powstaje z wydłużenia realizacji głoski „cz” i w zasadzie jest poprawnie realizowana równolegle z tą głoską. Jednakże ćwiczenia i zabawy z wykorzystaniem tej głoski „sz” znacznie usprawnią zautomatyzowanie jej i pozostałych głosek w mowie dziecka:

  1. Utrwalanie głoski „sz” w izolacji:

 „Jesienny wiatr” – dziecko wymawia głoskę „sz…” udając wiatr. Można dołączyć ruchy rąk nad głową i ruchy palców, które imitują drzewo i liście kołyszące się na wietrze. Szumi wiatr: SZSZSZ……

  1. Utrwalanie głoski „sz” z samogłoskami:

„Szumiąca kostka” – dziecko rzuca kostką do gry. Liczy ilość oczek i powtarza tyle razy dany dźwięk, ile jest oczek, np.: 5 oczek to 5 razy musi powiedzieć „sza, sza, sza”. Początkowo podczas ćwiczeń może przedłużać wymowę głoski „sz”. Taki sposób utrwalania można wykorzystać podczas dowolnej gry planszowej.

  • w nagłosie - sza, szo, sze, szu, szy;

( Wierszyki, które mogą posłużyć do utrwalania. Dziecko powtarza sylaby):

 

Myszek sto do norki szło

szo, szo, szo, szo, szo, szo.

Wtem wybiegły koty dwa

sza, sza, sza, sza, sza, sza.

A że były bardzo złe

sze, sze, sze, sze, sze, sze

To złapały myszki dwie

sze, sze, sze, sze, se, sze.

Potem jeszcze zjadły trzy

szy, szy, szy, szy, szy, szy,

I ostrzyły wszystkie kły

szy, szy, szy, szy, szy, szy.

Ale że im brakło tchu

szu, szu, szu, szu, szu, szu,

Nie złapały wszystkich stu

szu, szu, szu, szu, szu, szu.

Ci! Sza!

         Sza! Sza! Sza! - mówię ja. Szy! Szy! Szy! - mówisz ty.

         Szo! Szo! Szo! - wołam ja. Szy! Szy! Szy! - wołasz ty.

         Szu! Szu! Szu! - śpiewam ja. Szy! Szy! Szy! - śpiewasz ty.

         Sze! Sze! Sze! - myślę ja. Szy! Szy! Szy! - myślisz ty.

  • w śródgłosie - asza, aszo, asze, aszu, aszy osza, oszo, osze, oszu, oszy esza, eszo, esze, eszu, eszy usza, uszo, usze, uszu, uszy ysza, yszo, ysze, yszu, yszy;
  • w wygłosie - asz, osz, esz, usz, ysz.
  1. Utrwalanie głoski „sz” w wyrazach:

Dziecko powtarza: szafa, szalik, szatnia, szabla, szachy, szeroki, szelki, szufelka, szuflada, szewc, szopa, szorty, szum, szofer, szuwary, szkoła, szyba, szyja, szynka, szydełko, szew, szept kasza, kaszel, maszyna, nosze, kosze, kalosze, koszyk, koszula, kieszeń, wieszak, puszek, groszek, poszewka, daszek, uszy, leniuszek, kieliszek kosz, kapelusz, mysz, gulasz, klosz, kalosz, tusz, plusz szkoła, szkło, szklanka, szpulka, szpital, szpada, szpak, sznurek, szmata, szwalnia, szkapa, szkoda, szlak, szpilka, szpinak, szpulka, sztuka podeszwa, myszka, biszkopt, broszka, gruszka, puszka, poduszka, mieszkanie, muszla, kasztan, podszewka, większy, lepszy, wierszyk, Warszawa, dorsz, marsz, szyszka

  1. Utrwalanie głoski „sz” w wyrażeniach:

blaszana puszka,

obszerna szafa,

kosz kasztanów,

szerokie szuflady,

obszerne szuflady,

maszyna szyje,

szara mysz,

Tomaszek leniuszek,

szary szalik,

szerokie szelki,

szkolna szatnia,

szkodliwy proszek,

szklany klosz,

pluszowy kapelusz,

fałszywy grosz,

blaszana puszka,

kosztowny naszyjnik,

szpitalne nosze,

koszyk szpinaku,

oszroniona szyba,

bursztynowa broszka,

pszenna kasza,

obszerne mieszkanie,

wszyta kieszeń

  1. Utrwalanie głoski „sz” zdaniach:

To nasza szkoła.

Mama szyje na maszynie.

W szafie są szerokie szuflady.

Dzieci muszą jeść kaszę.

Tomasz poszedł pieszo do szkoły.

Na poddaszu mieszkają szpaki.

Przy szopie szumią kasztany.

Ptaszki szukają okruszków.

Nasza pani pisze na maszynie.

Szymon idzie do szkoły.

Szymon ma szarą koszulę.

Mariusz lubi gruszki.

Szymon gra w szachy.

  1. Utrwalanie głoski”sz”w rymowankach i wierszykach:

Szop pracz”

Wczoraj szop pracz duży
szelki prał w kałuży.
Patrzył przy tym bacznie,
czy już biegną czaple.
Bo czaple i szopy
gnają do roboty!
Lubią też szalenie
bąbelki i pianę, czyszczenie i pranie,
i wszelkie inne
porządkowanie!
Lubią pralnie, lubią szwalnie.
Piorą w balii albo w wannie.
Szumi rzeczka. Szop nad rzeczką
Odpoczywa, pije mleczko,
Bo był grzeczny – szop pracz duży,
Który szelki prał w kałuży.

„Szara myszka”

Szara myszka w szafie mieszka
a na imię ma Agnieszka.
Ma w szufladzie trzy koszule,
kapelusze, szelki, sznurek.
Grywa w szachy, pisze wiersze,
tuszem robi szlaczki pierwsze.
Chętnie szynkę je i groszek,
kaszę, gulasz, gruszek koszyk.

„Szelki”

W szafie mam szufladę,

A w szufladzie szelki.

Oddam je Szymkowi,

Szymek da muszelki.

„Szymek i myszka”

Miła, mała myszka,

Pod szafą Szymka mieszka.

Szymek myszki szuka,

O szafę nogą puka.

ZAGADKI Z GŁOSKĄ „SZ”

Nagłos (początek) wyrazu

Kraciasta plansza.

Tam jak na dłoni,

Jest król, królowa

I para koni. (szachy)

Takie drzwi, jak do mieszkania,

Lecz mieszkają w niej ubrania. (szafa)

Długi, wełniany,

Na szyję zakładany. (szalik)

Odważna roślina,

Po górach się wspina.

Szare i włochate

Ma listki i kwiatek. (szarotka)

Żeby było ci wygodnie,

Przypnij sobie nimi spodnie! (szelki)

W jakim budynku,

Kto mi odpowie

– Są uczennice I uczniowie? (szkoła)

Czerwona kredka

Po ustach skacze.

Gdy cię mama pocałuje,

Zostawi znaczek. (szminka)

Worek mąki, paczkę książek

– każdy bagaż szybko zwiążę. (sznurek)

Nóżki mają ostre, cienkie,

Główki malusieńkie.

A potrzebne są krawcowej,

Gdy szyje sukienkę. (szpilki)

Zjadana na obiad

Zielona jarzynka.

Jedni jej nie lubią,

Innym cieknie ślinka. (szpinak)

To taki przedmiot

– Czy wiecie dzieci?

– Na który Kasia

Zamiecie śmieci. (szufelka)

Dopóki w stole siedzi ukryta,

Czy w niej porządek –

rzadko kto pyta.

Gdy ją wysuniesz, choć do połowy,

Widać: bałagan, czy ład wzorowy. (szuflada)

Smaczna to odmiana mięsa.

W sklepie kroi ją maszynka.

Zjadamy ją na śniadanie.

Lubicie ją? To jest ................... (szynka)

Wietrzyk mną kolebie,

A gdy spadnę z drzewa,

Dookoła sosny

Nasionka rozsiewam (szyszka)

Śródgłos (środek) wyrazu

 

Morze wyrzuca złote kamyki.

Zrobię z nich broszki i naszyjniki. (bursztyny)

Gdy mama gotuje,

To często na brzuszek

Zakłada kolorowy .................. (fartuszek)

Jakie obuwie

Do tego służy,

Żebyś mógł nie zmoczyć nóg

W kałuży? (kalosze)

Zielony, okrągły jeżyk,

Kolczasty na ścieżce leży.

A obok – drugi – brzdęk!

Upadł i pękł.

W środku – kulka malutka,

Jak piłka krasnoludka! (kasztan)

Jaka to dziewczynka

Ma roboty wiele,

A na wielkim balu

Gubi pantofelek? (Kopciuszek)

Gdy idę do sadu,

Pusty w ręku niosę.

Gdy do domu wracam,

Niosę w nim owoce. (koszyk)

Wygłos (koniec) wyrazu (wykaz uwzględnia zapis fonetyczny – głoska „ż” na końcu wyrazu traci dźwięczność, np.: „jeż” – czytamy jesz.)

Choć nie szyję nic, jak wiecie,

Pełno igieł mam na grzbiecie. (jeż)

Nie jest kotem, a bez strachu

Po spadzistym chodzi dachu.

Czarne ręce ma i twarz

I ty go na pewno znasz. (kominiarz)

 

Cicho pełznie w trawie,

Pręży się i zwija.

Podobny do żmii,

Ale to nie żmija. (wąż)

UWAGA! Nie pomijamy żadnego etapu. Przechodzimy do kolejnych ćwiczeń tylko wtedy, gdy dziecko opanowało ćwiczony materiał.